http://bizimtarikh.arzublog.com این وبلاگ با هدف آشنایی با فرهنگ و مردم آذربایجان ایجاد شده است azb arzublog.com Wed, 09 Aug 2017 18:18:12 +0430 http://bizimtarikh.arzublog.com/post/74647 آذربایجان تاریخی و محدوده آن از نظر مورخیندورنانیوز- سرویس تاریخی و فرهنگی: یاقوت حموی: در میان شهرهای مشهور آذربایجان تبریز بزرگترین شهر و پایتخت فعلی آن است, در زمانهای قدیم پایتخت آذربایجان مراغه بوده است؛ خوی, سلماس, اورمو, اردبیل, مرند و . . . در ردیف شهرهای آذربایجان است. آذربایجان مملکت وسیع و دولت بزرگی است, اینجا سرزمین کوهستانی است. در این سرزمین قلعه­‌های متعدد و باغهای بیشماری موجود است, من در هیچ جا به اندازة این سرزمین چشمه و رودخانه ندیدم. کسی که در این سرزمین سیاحت می­کند نیازی به بر داشتن ظرف آب نمی­بیند چرا که در همه جا آب در زیر پای او جاری است و این آب خنک, گوارا و سالم است. Wed, 09 Aug 2017 18:09:50 +0430 http://bizimtarikh.arzublog.com/post/74647 http://bizimtarikh.arzublog.com/post/74588 زبان &nbsp;قدیمی آذربایجانسرزمین‌های شمال باختری ایران در قدیم، آتورپاتکان نام <br />داشته و امروزه بخشی از آن آذربایجان خوانده می‌شود. در باره‌ی نام <br />آذربایجان و ریشه‌ی آن گفته‌ها بسیار است.&nbsp; با این حال بیش‌تر پژوهشگران <br /> به این فرضیه تمایل دارند که نام آتورپاتکان از نام آتورپات یا آتروپات، <br />حاکم این سرزمین در زمان حمله‌ی اسکندر گرفته شده و در ادوار و زبان‌های <br />مختلف، گونه‌های مختلف یافت. <br />آتورپات در هنگام حمله‌ی اسکندر مقدونی، خشترپ یا <br />شهربان ماد بود. او به همراه نیروهایش در جنگ با اسکندر شرکت کرد ولی پس از <br /> پیروزی یونانیان درصدد برآمد که جایگاهی در میان فاتحان بیابد. بدین منظور <br /> دخترش را به عقد پردیکاس خزانه‌دار و فرمانده بخشی بزرگی از سپاهیان <br />اسکندر درآورد. بر اثر تلاش‌های فکورانه‌ی او، اسکندر فرمان شهربانی ماد را <br /> در 328 پ.م به نام او صادر کرد.&nbsp; پس او توانست استقلال نسبی <br />خود را در برابر فاتحان حفظ کند. <br />اسکندر کمی پیش از مرگ خود، انگشترش را به پردیکاس داده <br /> و او به عنوان نایب السلطنه معرفی شد.پردیکاس <br /> به سرکوب شهربانان <br />گردنکش پرداخت. در سال 323 پ.م اسکندر در گذشت و جانشینانش تصمیم گرفتند تا <br /> مهم‌ترین استان ایران یعنی ماد را به مردی مطمئن از تباری یونانی واگذار <br />کنند. آنان پیتونی مقدونی پسر کراتوس را برگزیدند و چون نمی‌خواستند یا <br />نمی‌توانستند آتورپات شهربان آن دیار را بر کنار کنند، سرزمین ماد را به دو <br /> بخش بزرگ و کوچک تقسیم کردند. ماد بزرگ در دست پیتونی و ماد کوچک در <br />اختیار آتورپات باقی ماند. [5] ماد کوچک در سرزمین‌های شمال <br /> باختری ماد باستان قرار داشت. <br />ب <br />آن چه در مورد نقش آتورپات در تاریخ این سرزمین گفته <br />شد، بدین معنا نیست که تمدن این سرزمین از زمان مادها آغاز می‌شود. بلکه <br />پیش از آمدن مادها به ایران، در آذربایجان تمدن باشکوهی به نام ماننا وجود <br />داشت. در همان هنگام نیز امپراتوری بزرگ اورارتو در نواحی اطراف دریاچه‌ی <br />وان بر پا بود و دیر زمانی بر بخش‌هایی از آذربایجان چیرگی داشت.آن چه که مشخص است این که پیش از <br />مادها، مردم آذربایجان با زبان اورارتو و ماننایی سخن می‌گفتند. [6] <br /> رشد جمعیت و فرهنگ بومی احتمالاً موجب شده بود که مردم آذربایجان <br />زبانی مشترک را بپذیرند. [7] <br />مادها به صورت دسته‌های بزرگ انسانی وارد آذربایجان <br />شدند و با الهام از تمدن ماننا، دولتی به وجود آوردند.[8] پایان استیلای ماننا در آغاز <br /> سده‌ی ششم پ.م بوده و تیره‌های مادی به قدرت رسیده‌اند. حکمرانی مادها <br />موجب شد که زبان مادی به عنوان یک زبان عمومی در آذربایجان و به ویژه بخش <br />جنوبی آذربایجان پذیرفته شود. در بخش شمالی آذربایجان یعنی شمال ارس اما <br />زبان‌هایی اقوام محلی هم چنان کاسپین‌ها، کادوسی‌ها و ... رواج داشت. نام <br />آتورپاتکان خود از زبان مادی است. <br />در سده‌ی ششم پ.م قبیله‌ی دیگری از قبایل هند و ایرانی <br />به نام پارس‌ها سر به شورش برداشتند. پارس‌ها به رهبری کوروش بر مادها غلبه <br /> کردند. [9] <br /> بدین ترتیب با دگرگونی در حکومت، زبان پارسی مورد پشتیبانی قرار گرفت. <br />زبان پارسی نیز به صورت زبان پهلوی (پهلوانیک) با دو شاخه‌ی پارتی و ساسانی <br /> کم کم جای زبان مادی را گرفت.زبان <br /> پهلوی جای زبان مادی را گرفت و لاجرم از آن نیز تأثیر پذیرفت. ابن ندیم در <br /> کتاب الفهرست در سال 377 ق به نقل از ابن مقفع می‌نویسد: <br />«زبان پهلوی زبانی است که مردم اصفهان، ری، همدان، ماه <br />نهاوند و آذربایجان بدان سخن می‌گویند.» [10] <br />شمس الدین ابی عبدالله المقدسی در کتاب احسن التقاسیم <br />فی معرفة الاقالیم (375ق) می‌نویسد: <br />«بارمینیة یتکلّمون بالارمینیة و بالران بارانیًَة و <br />فارسیَّتهم مفهومة تقارب الخراسانیة فی حروف»[11] <br />ابو عبدالله محمد بن احمد خوارزمی که در سده‌ی چهارم <br />هجری می‌زیست، در کتاب مفاتیح العلوم می‌نویسد: <br />«فهلویه یکی از زبان‌های ایرانی است که پادشاهان در <br />مجالس خود با آن سخن می‌گفته‌اند و این لغت به پهله منسوب است و پهله نامی <br />است که بر پنج شهر اطلاق می‌شد. اصفهان، ری، ماه نهاوند، همدان و <br />آذربایجان.» <br />در این زمان مردم آذربایجان به زبانهای مختلفی نیز سخن <br />می‌گفتند و یک نوع پراکندگی زبانی حکمفرما بود. ابن حوقل در 367 در کتاب <br />صورة الارض می ‌نویسد: <br />«کوههای ارمینیه از سوی حارث و حویرث به کوههای اهر و <br />ورزقان می‌پیوندد و از آنجا گذشته، در شمال به تفلیس می‌رسد و در آنجا کوه <br />قبق که در مقابل سیاه کویه است بدان می‌پیوندند و این کوهی بس بزرگ است و <br />گویند مردم آنجا به سیصد و اند زبان تکلم می‌کنند و من این را نمی‌پذیرفتم <br />تا آنکه کوه سبلان واقع در اردبیل را که قرای متعدد دارد دیدم که هر <br />قریه‌ای به یک زبان خاص جز زبان فارسی و آذری سخن می‌گفتند.»[12] <br />زبان پهلوی که در آذربایجان مردم به آن سخن می‌گفتند، <br />آمیخته‌ای از زبان پهلوی، ماننایی، قفقازی (ارانی)، ارمنی و یونانی بود.[13]این زبان خاص، زبان پهلوی آذربایجانی <br />است که در دیگر نقاط ایران کمتر مفهوم بوده است. یاقوت حموی در کتاب معجم <br />البلدان در این باره می‌نویسد: <br />«و لهم لغة یقال لها الاذریه، لایفهمها <br />غیرهم.»[14] <br />زبان پهلوی تا سده‌ی 2 و 3 ق مشهور بوده و تا قرن 5 <br />زرتشتیان برای مطالب مذهبی از آن سود می‌بردند ولی در این موقع زبان پهلوی <br />را عموم مردم نمی‌فهمیدند و تنها عده‌ای از دانشمندان و فرهیختگان آن را <br />تحصیل کرده و می‌دانسته‌اند. زبان پهلوی به علت دشواری خط آن و هم چنین <br />هزوارش‌های فراوان، نتوانست به عنوان زبانی پویا و گیرا، از عهده‌ی برآورده <br /> کردن نیازهای مردم برآید. زبان پهلوی بیش‌تر به صورت لهجه‌ای عامیانه باقی <br /> ماند. اشعاری که در ایران به لهجه‌های ولایتی سروده شده‌اند، در ادبیات <br />ایران با نام پهلویات یا فهلویات معروفند که فروعی از زبان پهلوی است. <br />زبان پهلوی نه زبان دینی بود تا علائق مذهبی به بقای آن <br /> کمک کند و نه زبان علم و ادب، تا تفوق فرهنگی‌اش آن را از زوال پاس دارد و <br /> نه زبان سیاست بود تا طبقه‌ی حاکم و کارگردانان دستگاه اداری، از فراموش <br />شدن آن جلوگیری کنند. زبان پهلوی زبانی نبود که سخن گفتن به آن فایده‌ای <br />دنیوی و اخروی داشته باشد. از نظر زبان شناسی، زبان‌ها همان گونه که برای <br />هماهنگی با تحولات اجتماعی و حفظ کارکرد ارتباطی میان افراد جامه رفتار <br />انطباقی دارند، اگر روزی به دلایلی نتوانند وظیفه‌ی ایجاد ارتباط میان <br />گویشوران خود را به انجام برسانند، به سمت زوال تدریجی و نهایتا مرگ خواهند <br /> رفت.[15] مردم زبانی را انتخاب <br />می‌کنند که از بکار بردن آن بتوانند حداکثر بهره را ببرند.[16] <br />برخی نویسندگان برآنند که زبان پهلوی که در آذربایجان <br />رایج بود، آذری نام داشته است. آقای احمد کسروی در رساله‌ی «آذری یا زبان <br />باستان آذربایجان» بر این نکته تأکید کرده و پس از او عده‌ای به ترویج آن <br />همت گماردند. واقع مطلب این است که در سده‌ی پنجم هجری، هرگز زبانی به نام <br />آذری وجود نداشته است. این مسأله بیش‌تر به استناد مطالب نویسندگان عرب <br />زبان مطرح می‌شود. اصل مسأله این است که به آذربایجان در زبان عربی <br />«أذربیجان- اذربیجان» و به مردم آن «اذربی- اذری» اطلاق می‌شود. [17] <br /> به عنوان مثال ابن اثیر در کتاب النهایه فی غریب الحدیث می‌نویسد: <br />«الاذربی منسوب الی أذربیجان علی غیر قیاس، هکذا یقوله <br />العرب و القیاس ان یقول اذری بغیر باء» <br />ابومنصور جوالیقی در کتاب «المعرب من الکلام الاعجمی <br />علی حروف المعجم»&nbsp; می‌نویسد: <br />«و أذربیجان اعجمی معرب، بقصر الالف و اسکان الذال و <br />الهمزه فی اولها اصل، لان آذر مفهوم الاخر و روی عن ابوبکر رضی الله عنه، <br />انه قال: علی الصوف الاذری و رواه لی ابو زکریا الاذری بفتح الذال علی غیر <br />قیاس» <br />یعقوبی در کتاب تاریخ خود، حمدالله مستوفی در نزهة <br />القلوب، یاقوت حموی در معجم البلدان و ابوعلی مسکویه در تجارب الامم این <br />طرز را ادامه دادند.[18] پس کلمه‌ی آذری منسوب به <br />آذربایجان بوده و عرب‌ها این معنا را از آن اراده می‌کردند. مثلاً المسمعی <br />از رستم فرخزاد که در جنگ با تازیان کشته شد، با عنوان «الآذری» نام برده <br />است. ابوبکر خلیفه اول، در بستر بیماری به عبدالرحمن بن عوف می‌گوید: <br />«و لتأ لَمَن النّوم علی الصوف اَلاَذرَّبی کما یألم <br />احدکم النوم علی خَسَک السعدان» <br />خواب بر روی پشمینه‌ی آذری مرا چنان <br /> می‌آزرد که هر یک از شما را خوابیدن بر روی خار خشک. <br />نامیده شدن زبان پهلوی رایج در آذربایجان به نام «زبان <br />آذری»، یکی از گزاره‌های بی‌اساس است که در آغاز سده‌ی بیستم میلادی توسط <br />ایران گرایان و با دلایلی غیر زبان شناسی و غیر تاریخی بنا شده است. هدف از <br /> این نام گذاری آن است که با این کار، پسوند آذری به زبان کنونی مردم <br />آذربایجان اضافه گردیده و مسأله به نوعی بیان شود که گویا زبان مردم <br />آذربایجان پیش از سده‌ی 5 هجری قمری، آذری بوده و پس از سده‌ی پنجم یعنی <br />زمان چیرگی و سکونت ترکان در آذربایجان نیز آذری باقی مانده است؛ منتهی با <br />تعدادی کلمات دخیل ترکی. پس نتیجه گرفته می‌شود که زبان ترکی آذری، گویشی <br />از ادامه‌ی زبان آذری است و اگر کلمات ترکی از آن کنار گذاشته شود، همان <br />زبان آذری زنده خواهد شد. <br />با این وصف هدف این اشخاص این بود که ابتدا زبان ترکی <br />را آذری بنامند تا زبان کنونی مردم آذربایجان را از پیکره‌ی زبان ترکی جدا <br />کنند و سپس با تبلیغ زبان آذری که زبانی مرده محسوب می‌شود، زمینه‌ی حذف <br />زبان ترکی را از مردم آذربایجان مهیا کنند و چنین بود که نام زبانی کذایی <br />به نام «آذری» بر سر زبان‌ها افتاد و این رسم نادرست نهاده شد در حالی که <br />هیچ منبع تاریخی تأیید نمی‌کند زبانی که اکنون به نام «آذری» نامیده <br />می‌شود، همان زبان آذری باستان آذربایجان پیش از اسلام است.&nbsp; &nbsp; &nbsp; Tue, 25 Jul 2017 12:31:55 +0430 http://bizimtarikh.arzublog.com/post/74588 http://bizimtarikh.arzublog.com/post/74587 &nbsp;ااز&nbsp;تبعیض ها و تحریف ها وتحقیرها هر چه نوشتیم&nbsp;اما هدف از این اقدامات چیست؟ البته همانطوریکه گفته شد هدف نهایی، <br /> استعمار ملت های ایرانی است و ابزار شونیسم نیز در راه رسیدن به این هدف <br />آسیمیلاسیون یا حل کردن ملت های غیر فارس در داخل ملت فارس است. در این راه <br /> نیز زبان ما را هدف گرفتند. آنها می دانستند اگر زبان ما را نابود کنند <br />ادبیات و تاریخ ما را نیز می توانند انکار کنند. آموزش و پرورش و انتشار <br />کتاب و مجله به زبان مادریمان را محدود کردند و در نتیجه زبان ما محدود به <br />مکالمات روزمره و سطحی شد. وقتی زبان نیز پشتوانه نوشتاری نداشته باشد و <br />دایره استفاده از آن از مکالمات روزمره تجاوز نکند، کلمه ها فراموش شده و <br />زبان فقیر می شود. این فقر نیز خبیثانه دستاویزی برای تحقیر افرادی (بخصوص <br />نسل های جدید تر) می گردد که بی خبر از همه جا زبان مادری شان را از آنها <br />مضایقه کرده اند! آنها متهم می شوند که شما زبانتان لهجه ای بیش نیست که <br />ملغمه ای از زبان فارسی می باشد ! نه شاعر دارید و نه ادبیات! دو تا شاعر <br />دارید آنهم شعر فارسی گفته اند ! اجدادتان نیز وحشیانی بوده اند که به <br />ایران حمله کرده اند ! و بیچاره جوانی که خواندن و نوشتن به زبان مادری اش <br />را نمی داند و نگذاشته اند تاریخ صحیح خود را بخواند و گوش او را با نژاد <br />پاک آریا و زبان برتر فارسی کر کرده اند ، و تاکنون نامی از دده قورقورد و <br />فضولی و نسیمی نشنیده است، شروع به باور کردن دروغ ها و تهمت های این <br />مکاران نژادپرست می کند. جوک ها و تحقیر های گستاخانه نیز او را بیشتر دچار <br /> حس حقارت نموده و گاه کار به جایی می رسد که خود ناخواسته هم سوی سیستم <br />شونیسمی گشته و هویت خود را انکار می کند. می گوید من آذری هستم نه ترک! از <br /> ترکی صحبت کردن می پرهیزد! لهجه ترکی خود را پنهان می کند! اسامی کوروش و <br />داریوش را برای کودکان ترک خود انتخاب می کند! با کودکان خود فارسی سخن می <br />گوید یعنی به زبانی که خود سخن گفتن به آن را درست بلد نیست! مهاجرت به <br />تهران و بریدن از زادگاه خود، برای او تبدیل به آرزو می شود و در تهران نیز <br /> اگر بپرسی ترکی یا فارس می گوید پدر و مادرم ترک است ولی من بچه تهرانم! <br />برای اینکه حساب خود را از ترک ها جدا بسازد، در تعریف جوک های ضد ترکی با <br />جوکرها همگام می شود! او دیگر ترک نیست او آسیمیله شده و اختیارش در دست <br />اربابان شونیست است!&nbsp; Tue, 25 Jul 2017 12:25:18 +0430 http://bizimtarikh.arzublog.com/post/74587